Ciekawe informacje

Trochę teorii w zakresie metody behawioralnej:

1. CO TO JEST ABA/VBA?

Skrót ABA oznacza naukę Stosowanej Analizy Zachowania. ABA oferuje strukturę  potrzebną do obserwacji zachowań człowieka,  wyjaśnia  co powoduje te zachowania i jak można je zwiększyć lub zredukować. Podstawowe informacje jakich potrzebujecie odnośnie procedur nauczania obejmują:shaping / kształtowanie/, prompting /podpowiadanie, pomoc/, fading /stopniowa redukcja pomocy/, chaining /łączenie w łańcuch/ i differential reinforcement /zróżnicowane nagradzanie/.     Oto uproszczone wyjaśnienia tych terminów:

a) SHAPING - proces w którym stopniowo redukujemy istniejące zachowanie dziecka zmierzając do zachowania jakie pragniemy uzyskać. Zazwyczaj stopniowo podwyższamy wymagania zanim damy dziecku nagrodę. Np. jeśli dziecko uczy się słów, możemy tylko poprosić je o dotknięcie przedmiotu przed jego otrzymaniem, później możemy wymagać pierwszego dźwięku  na jaki słowo się zaczyna, pierwszej sylaby i w końcu całego słowa.



b) PROMPTING - pomoc udzielana przez nauczyciela w celu  zwiększania  się prawidłowych odpowiedzi. Jedna z zasadniczych różnic miedzy tradycyjnymi programami ABA a programem Verbal Behavior /zachowanie językowe/ jest użycie procedury "nauczania bez błędów" w programie Verbal Behavior i użycie procedury  "nie, nie, pomoc" w  tradycyjnych programach ABA. Podpowiedzi różnią się stopniem intensywności. Najbardziej intensywna pomoc to pomoc fizyczna, następnie jest modelowanie, pomoc słowna, pomoc wizualna, wskazywanie palcem lub pomoc w ramach bodźca, np. bliskość /kładziemy blisko dziecka przedmiot ,który ma pokazać/. Powinniśmy zawsze używać najmniej intensywnej formy pomocy, która sprawi ,że nastąpi pożądane zachowanie. Np. na początku ucząc dziecko dotykania przedmiotów lub obrazków , będziemy musieli położyć jego rękę na przedmiocie.



c) FADING  - jest to ogromnie ważna część procesu nauczania ,aby dzieci nie stały się uzależnione od pomocy /podpowiedzi/. Wszelkie podpowiedzi jakich używamy są stopniowo usuwane, w miarę jak dziecko osiąga sukcesy, do momentu w którym dziecko może odpowiedzieć prawidłowo bez żadnych podpowiedzi. Wykorzystując powyższy przykład, gdybyśmy chcieli nauczyć dziecko dotykać piłkę, to możemy zacząć od pomocy fizycznej przesuwając jego rękę w kierunku piłki, a następnie udzielać mniejszej pomocy fizycznej dotykając tylko jego łokcia, następnie wskazując piłkę palcem itd. do momentu, w którym dziecko będzie w stanie dotknąć piłkę, kiedy się o to prosi.  /Większość dzieci nie potrzebowałaby  aż tak wielu podpowiedzi, aby nauczyć się dotykać jakiś przedmiot./



c) CHAINING - umiejętności , których uczy się dziecko, rozbijane są na małe części składowe, a następnie te części łączone są w łańcuch . Podczas nauczania nowych umiejętności posługujemy się często techniką łączenia w łańcuch od początku /do przodu/ lub od końca /do tylu/. Przykładem łączenia w łańcuch od początku /do przodu/ jest uczenie dziecka ,aby powiedziało zdanie, dodając jedno słowo za każdym razem. /Powiedz "Ja", powiedz "Ja kocham", powiedz "Ja kocham ciebie."/  Gdybyśmy uczyli tego samego zdania posługując się procedurą łączenia w łańcuch od końca / do tyłu/  to uczylibyśmy dziecko mówić zdanie od końca. / Powiedz "ciebie", powiedz "kocham ciebie", powiedz "Ja kocham ciebie"/



e) DIFFERENTIAL REINFORCEMENT - Wzmacnianie /nagradzanie/ jest być może najważniejsza częścią nauczania! Obejmuje reakcje na zachowanie dziecka , która najprawdopodobniej wzmocni to zachowanie. Termin "zróżnicowane" odnosi się do tego, że zmieniamy poziom wzmacniania /nagradzania/ w zależności od reakcji dziecka. "Trudne" zadania mogą być nagradzane większymi nagrodami lub częściej, natomiast "łatwe" zadania mogą być nagradzane mniejszymi nagrodami lub rzadziej. Musimy systematycznie zmieniać nagradzanie, aby dziecko w końcu reagowało prawidłowo przy naturalnym rozkładzie nagród /od czasu do czasu/ i przy użyciu naturalnych typów nagród / nagrody społeczne/.



2. CO TO JEST DISCRETE TRIAL TEACHING? / NAUCZANIE W ODRĘBNYCH PRÓBACH?

DTT  to technika używana zarówno w tradycyjnych programach ABA jak i w programach Verbal Behavior. Technika ta obejmuje:

a) rozbicie umiejętności na małe części

b) nauczanie każdej części /”podumiejętności” / dopóki dziecko jej nie opanuje

c) skoncentrowane nauczanie

d) udzielanie pomocy i redukcje pomocy

e) wykorzystywanie procedur wzmacniania /nagradzania/

Każda sesja terapeutyczna obejmuje wielokrotne próby, każda próba ma wyraźny początek /polecenie/, po którym następuje zachowanie /reakcja dziecka/ i konsekwencja /nagroda lub pomoc i redukcja pomocy/.